Nowe odkrycia pokazują, jak sceny wizualne wywołują w mózgu echa dotyku

Nowe odkrycia pokazują, jak sceny wizualne wywołują w mózgu echa dotyku

Oglądanie Roberta De Niro nakazującego odwet młotkiem na dłoni oszustakasynosprawiło, że instynktownie się wzdrygnąłeś, nie jesteś sam. Wiele osób twierdzi, że kiedy widzą na filmie fizyczną napaść, wzdrygają się, jakby sami ją „czuli”. To tak, jakby żądło przeskoczyło prosto z ekranu na Twoją skórę.

Jednak wyjaśnienie, dlaczego i jak tak się dzieje, od dawna intryguje naukowców. Teraz naukowcy z Uniwersytetu w Reading, Wolnego Uniwersytetu w Amsterdamie i Minnesoty w USA znaleźli ważną wskazówkę dotyczącą przyczyny. Części mózgu, które pierwotnie sądzono, że przetwarzają tylko wzrok, są również zorganizowane zgodnie z „mapą” ciała, dzięki czemu to, co widzimy, wyzwala echa wrażeń dotykowych.

Badanie opublikowano dzisiaj (środa, 26 listopada) w czasopiśmieNaturapokazuje, że oglądanie filmów może w wysoce zorganizowany sposób aktywować obszary mózgu przetwarzające dotyk. Krótko mówiąc, Twój mózg nie tylko patrzy, on symuluje to, co widzi.

Kiedy obserwujesz, jak ktoś jest łaskotany lub raniony, obszary mózgu przetwarzające dotyk świecą we wzorach odpowiadających dotkniętej części ciała. Twój mózg przenosi to, co widzisz, na własne ciało, „symulując” wrażenie dotyku, nawet jeśli nic fizycznego się z Tobą nie stało.

Ten przesłuch działa również w drugą stronę. Na przykład, gdy w ciemności udajesz się do toalety, wrażenia dotykowe pomagają Twojemu systemowi wzrokowemu stworzyć wewnętrzną mapę tego, gdzie się znajdują, nawet przy minimalnym wkładzie wzrokowym. To „wypełnienie” odzwierciedla interakcję naszych różnych zmysłów, tworząc spójny obraz świata.

Dr Nicholas Hedger, główny autor z Centrum Integracyjnej Neuronauki i Neurodynamiki na Uniwersytecie w Reading

Mapy ciała ukryte w systemie wizualnym

Aby pokazać, jak to możliwe, że nasz zmysł dotyku jest aktywowany wyłącznie przez informacje wizualne, badacze opracowali nowatorskie metody analizy aktywności mózgu 174 osób podczas oglądania filmów takich jak „The Social Network” i „Incepcja”. Co zaskakujące, obszary mózgu tradycyjnie uważane za przetwarzające informacje czysto wizualne wykazywały wzorce odzwierciedlające odczucia dotyczące własnego ciała widza, a nie tylko to, co pojawiało się na ekranie. Te obszary wizualne zawierały „mapy” ciała, podobne do tych, które zwykle znajdują się w obszarach mózgu przetwarzających dotyk. Innymi słowy, „maszyna”, której mózg używa do przetwarzania dotyku, jest „wbudowana” w nasz system wzrokowy.

Badanie wykazało, że mapy ciała na dwa sposoby korelują z informacjami wizualnymi. W grzbietowych (wyższych) obszarach układu wzrokowego mapy ciała odpowiadają miejscom, w których pojawiają się przedmioty w naszym polu widzenia: części mózgu dostrojone do wrażeń ze stóp zostały również dostrojone do niższych części sceny wizualnej, podczas gdy części dostrojone do wrażeń twarzy również dostrojono do górnych części sceny wizualnej. W obszarach brzusznych (poniżej) mapy ciała odpowiadają części ciała, na którą ktoś patrzy, niezależnie od tego, gdzie pojawia się ona w scenie wizualnej. Mówiąc najprościej, nasz układ wzrokowy jest ściśle powiązany ze zmysłem dotyku i odwzorowuje to, co obserwujemy, na współrzędne naszego ciała.

Naukowcy są szczególnie podekscytowani zastosowaniami klinicznymi tych badań. Hedger powiedział: „To odkrycie może zmienić nasze rozumienie zaburzeń takich jak autyzm”.

Wiele teorii sugeruje, że wewnętrzna symulacja tego, co widzimy, pomaga nam zrozumieć doświadczenia innych ludzi i że procesy te mogą przebiegać inaczej u osób autystycznych. Tradycyjne badania sensoryczne są stresujące, szczególnie dla dzieci i osób z chorobami klinicznymi. Możemy teraz mierzyć te mechanizmy mózgowe, gdy ktoś po prostu ogląda film, otwierając nowe możliwości badań i diagnozy”.

Źródła: