Wczesne badania ujawniają ryzyko toksyczności radioterapii prostaty

Wczesne badania ujawniają ryzyko toksyczności radioterapii prostaty

Badanie sugeruje, że codzienne skany wykonywane podczas radioterapii raka prostaty można wykorzystać do ukierunkowania zmian w leczeniu, zmniejszając w ten sposób ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Korzystając ze sztucznej inteligencji, naukowcy odkryli, że obrazy pierwotnie wykonane w celu ułożenia pacjentów do radioterapii mogą również wykryć zmiany związane z przyszłym krwawieniem z odbytu już po tygodniu od rozpoczęcia leczenia.

Eksperci twierdzą, że monitorowanie tych wczesnych zmian może pomóc lekarzom w podjęciu decyzji, kiedy dostosować radioterapię, aby ograniczyć skutki uboczne, a jednocześnie zachować kontrolę nad rakiem.

Radioterapia jest skuteczną metodą leczenia raka prostaty, ale może powodować działania niepożądane, takie jak krwawienie z odbytu. Dzieje się tak, gdy pobliska zdrowa tkanka, np. odbytnica, otrzymuje niewielką ilość promieniowania ze względu na bliskość prostaty.

W przypadku radioterapii adaptacyjnej plany leczenia są regularnie aktualizowane, aby reagować na zmiany w anatomii pacjenta, zamiast stosować ten sam plan przez cały okres leczenia. Decyzje o zmianie radioterapii nie uwzględniają obecnie subtelnych zmian i wzorców w tkance – tzw. cech radiomicznych.

Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu przeanalizowali codzienne dane obrazowe 187 pacjentów leczonych radioterapią prostaty i wykorzystali narzędzia uczenia maszynowego do zidentyfikowania powiązań między cechami radiomicznymi a rozwojem krwawienia z odbytu w ciągu dwóch lat terapii.

Wzorce obserwowane na poszczególnych obrazach tydzień po rozpoczęciu leczenia silnie przewidywały późniejsze krwawienie z odbytu. Okazało się, że najbardziej wiarygodną prognozę dało połączenie danych z pierwszych trzech tygodni skanów.

Odkrycia sugerują, że śledzenie cech radiomicznych może zapewnić cenne wczesne wprowadzenie interwencji, które mogłyby ulepszyć lub spersonalizować radioterapię – twierdzą eksperci.

Naukowcy sugerują, że pewnego dnia podejście to można włączyć do rutynowego planowania i monitorowania leczenia, aby pomóc lekarzom w podejmowaniu decyzji, kiedy i jak dostosować plany radioterapii prostaty. Ostrzegają jednak, że prawdopodobnie zajmie to wiele lat, a wyniki powinny zostać potwierdzone w większym badaniu.

Wyniki badania, finansowanego przez Prostate Cancer UK, opublikowano w czasopiśmieFizyka i obrazowanie w radioonkologii: W skład zespołu badawczego weszli naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge i fundacji Christie NHS Foundation Trust.

Kluczowym odkryciem jest to, że obrazowanie na wczesnym etapie leczenia dostarcza ilościowych informacji o późniejszym ryzyku toksyczności, na długo przed pojawieniem się objawów. Potwierdza to pogląd, że biomarkery predykcyjne w radioterapii adaptacyjnej mogą nie wymagać nowych skanów ani technologii, a jedynie lepszego wykorzystania danych, które już gromadzimy”.

Dr Zhuolin Yang, pracownik naukowy w Instytucie Genetyki i Raka na Uniwersytecie w Edynburgu

Profesor Bill Nailon, naukowiec kliniczny w Edinburgh Cancer Centre, powiedział: „To badanie stanowi dowód na to, że obrazowanie zebrane na potrzeby placówki wykorzystującej belki może wspierać przyszłe adaptacyjne procesy pracy. Przyszłe badania i automatyzacja będą niezbędne, zanim podejście tego typu będzie można włączyć do procesu podejmowania decyzji klinicznych”.

Dr Hayley Luxton, dyrektor ds. badań w Prostate Cancer UK, powiedziała: „Radioterapia jest bardzo powszechną metodą leczenia raka prostaty. Naturalny ruch prostaty i otaczających ją narządów podczas leczenia, choć bardzo skuteczny, może powodować uszkodzenia otaczających obszarów oraz powodować krwawienie i inne skutki uboczne, które mogą mieć znaczący wpływ na życie mężczyzn”.

„Wiemy, że leczenie musi być delikatniejsze, dlatego we współpracy z Movember i Fundacją Garfielda Westona sfinansowaliśmy to badanie, aby dowiedzieć się, którzy mężczyźni są najbardziej narażeni na te skutki uboczne, i wcześnie zmienić plan leczenia, aby uniknąć tych problemów bez szkody dla samego nowotworu”.

„Chociaż potrzebne są dalsze badania na większych grupach mężczyzn, stanowi to duży krok naprzód w personalizowaniu radioterapii, aby była łagodniejsza i lepsza dla większej liczby mężczyzn, którzy jej potrzebują”.

Źródła: